Hayatımızda bazı şeylerin değerini kaybettiğimiz zaman anlar ve o andan
itibaren öneminin farkına varırız. Bilgisayar dünyasında da olaylar hayattan çok
farklı değildir. Örneğin bir şirketin bazı bilgileri, ki bunların başında gelen
Muhasebe kayıtları, ortak kullanılan programlar,dosyalar ve benzeri dökümanlar
çok önemlidir. Müşteriye verilen fiyatlar, yapılan anlaşmalar ve bunların
koşulları tamamen bu dosyalardadır. Şirket aslında bu verilerle işlemekte, para
kazanmakta kısaca hayatta kalmaktadır. Dolayısıyla bu dökümanların, sistemlerin
ve programların başına gelebilecek herhangi bir sorunda ciddi sıkıntılar
yaşanmakta, normal olarak işleyişte ciddi problemler ortaya çıkmaktadır.
Kullanıcı yanlışlıkla ortak kullanım alanında ki bir dosyayı silebilir ya da tüm
çalışmaların üzerinde yapıldığı sistem çökebilir. Bu durumda akla önemli bir
soru gelecektir! Herhangi bir kriz durumunda ne yapacağız?
Tüm sistemin yada kullanılan döküman veya programların düzenli olarak backup/yedekleri
alınsaydı, yaşanan herhangi bir kayıpta geri dönüş şansımız olacaktı. Tüm
dünyada yaşanan veri kayıplarında yaklaşık 12 milyar $ gibi bir zararın meydana
geldiği gerçeği düşünülürse konunun ne kadar önemli olduğu ortaya çıkacaktır.
Hatta ciddi veri kayıpları sonrasında bir çok kuruluş iflas noktasına gelmiş ve
kapananlar olmuştur. Veri kayıplarının yaşanmasında birçok faktör söz konusudur.
Bunların başlıcaları ise;
. Donanımsal sorunlar %30
. İnsan hataları %30
. Yazılım hataları %13
. Virüsler %7
. Sistem yıkımları %3
Bu tip durumlarda zor durumlara düşmemek için yapılması gereken teorik olarak
çok basittir. Güvenli ve sürekli yedek almak! Ancak ülkemizde bu kavram yeni
yeni gelişmekte ve özellikle firmalar backup/yedekleme konusuna son zamanlarda
giderek daha çok önem vermekteler. Günümüzde yabancı ülkelerde backup/yedekleme
konusu çok önemlidir ve şirketler hazırda bulunan ayrı backup/yedekleme
birimleri oluşturarak profesyonel bir şekilde çalışmaktadırlar. Avrupa’da ve
Amerika’da IT departmanları bünyesinde yer alan Backup/yedekleme bölümlerindeki
teknik personelin eğitiminden, kullanılacak cihazlara kadar bir çok farklı
konuda ciddi bütçeler ayırmakta ve çalışmaktalar.
Günümüzde Backup/yedekleme için bir çok yazılım ve donanım geliştirilmekte ve
piyasada birçok ürün seçme şansımız bulunmakta. Bunların temel özellikleri
birbirine benzese de kullanım kolaylığı, teknik Destek ve bunun yanında asıl
önemlisi geri dönüş yeteneği asıl önemli özelliklerdendir. CA ArcServe, Legato,
Norton Ghost gibi programlar ülkemizde yaygın olarak kullanılan kurumsal ve
bireysel backup/yedekleme yazılımlarının başında geliyor. Yedekleme konusunda
kullanılan yazılımların yanında önemli olan bir diğer konu da yardımcı
donanımlardır. Örneğin günümüzde hazırlanan dökümanlarda kullanılan yüksek
kalitede grafikler,video görüntüleri ve sesler, sistemler üzerinde ciddi yer
tutmakta ve bunların yedeklenmesi için yüksek kapasiteli cihazlara ihtiyaç
duyulmaktadır. Bunların başlıcaları ise DAT, DLT, ZIP, CD, DVD olarak yedekleme
özelliğine sahip cihazlardır. Örneğin ortalama bir DLT cihazının kapasitesi
40/80 Gb civarındadır. Ya da bir DAT kartuşu ile 12/24 GB oranında bir veriyi
kısa sürede arşivleyebilirsiniz. Şirketler artık yavaş yavaş yedekleme konusuna
gerekli önemi gösteriyor ve ciddi bütçeler ayırıyorlar.
Yedekleme konusunda her şeyden önce ihtiyaçlar doğrultusunda ve olası
yaşanabilecek bir kriz anında hangi verilerin ne kadar kısa sürede geri dönmesi
gerektiği gibi faktörler göz önünde bulundurularak bir strateji belirlenmesi
esastır. Bundan sonra kullanılacak yazılımlar ve donanımlara karar verilmeli,
bunun yanında hangi sıklıkta ve hangi yöntemlerle sistem yedeklerinin alınacağı
standartlara bağlanmalıdır. Burada backup/yedekleme sistemi sağlıklı bir yapıya
kavuştuğunda tüm işlemi otomatik gerçekleşen bir hale getirmeliyiz. Bu durumda
hata payı minimum seviyeye inecek ve sistemde yalnızca gözlem için zaman ve
enerji harcar bir hale geleceğiz. Bir diğer konu ise oluşturulan stratejinin ve
işleyişin çok iyi bir şekilde anlatılığı dökümantasyonun hazırlanmasıdır.
İleride backup/yedekleme sistemlerimizin yeniden kurulması,güncellenmesi gibi
durumlarda bu dökümantasyonlar çok yardımcı olabilir ve hatta hayat
kurtarabilir.
Yedekleme konusunda bir diğer grup olan son kullanıcılarda da aslında durum
pek farklı değildir. Bilgisayarlarımıza yüklediğimiz İşletim Sistemleri zaman
zaman ciddi sorunlar çıkarmakta ya da sabah bilgisayarı açtığımızda “ System
Boot Failure” gibi korkunç bir hata mesajıyla karşılaşabilmekteyiz. Bu durumda
yapabileceğimiz çok fazla bir şey kalmıyor ne yazık ki. Daha öncesinde alınmış
olan sistem yedeği yada en azından önemli dökümanların yedekleri sayesinde bu
tip sorunlarda geri dönüşlerin daha sancısız olmasını sağlayabiliriz. Son
kullanıcılarda yedekleme konusunda belli başlı bazı yazılımları kullanmaktalar.
Bunların başında Norton Ghost, Windows Backup/yedekleme, Nero gelmekte ve kolay
kullanımları sayesinde bu programlar yedekleme konusunda tercih edilmekteler.
Çünkü bilhassa ülkemizde karışık ingilizce programların kullanımında insanlar
zorlanabilmekte ve çoğu zaman hatalı veya eksik yedek alımlarına neden
olmaktalar.
Özetle hesapta olmayan kriz durumlarında geriye dönüş şansımızın olması için
yapılması gereken işlem basit diyebiliriz. Dosyalarımızın, sistemlerimizin ve
programlarımızın düzenli yedeklerini alarak daha huzurlu bir çalışma ortamı
yaratabiliriz.
